جراحی لاپاروسکوپی چیست؟
  •  
  • image
  • image
  • image
  • image
  •  

جراحی لاپاروسکوپی چیست؟

جراحی با حداقل تهاجم (Minimally Invasive Surgery-MIS) تکنیکی جدید است که در مقایسه با جراحی‌های باز با برش وسیع، از طریق شکاف‌های کوچک به طول 0.5-1.5 سانتیمتر انجام می‌گیرد. ارجحیت این روش نسبت به جراحی باز اندازه بسیار کوچک برش‌ها است که در نتیجه اثر آن روی پوست کمترمی‌ماند. مثلاً به جای یک برش 20 سانتی‌متری در جراحی برداشتن کیسه صفرا به روش سنتی، از 2 تا 4 برش 5 تا 10 میلی‌متری استفاده می‌شود. این روش برای به حداقل رساندن عوارض جراحی شامل خونریزی‌، چسبندگی، حفظ ظاهر پوست و کاهش زمان بهبودی طراحی شده است.دردهای بعد از عمل در لاپاروسکوپی کمتر است و بیمار بعد از یک هفته می‌تواند به طور کامل به سر کارش برگردد. این روش جراحی کمتر از سه ده میباشد که...

ادامه

دکتر حسین سعیدی مطهر

متخصص جراحی عمومی -فلوشیپ جراحی لاپاروسکوپی پیشرفته دستگاه گوارش
آدرس مطب : خیابان شریعتی بالاتر از دو راهی قلهک، ساختمان سپهر، پلاک 1425، واحد 8 - تلفن مطب : 22002022-021
ساعت کار مطب : 4 الی 7 بعد از ظهر، 4 روز اول هفته
ایمیل : hsm_surg@yahoo.com
بیمارستانها : بیمارستان ایرانمهر، خیابان شریعتی، دو راهی قلهک
ساعات ویزیت در بیمارستان : کلینیک جراحی : یکشنبه 10 صبح الی 12 ظهر کلینیک چافی: دوشنبه 9 الی 11 صبح
بیمارستان حضرت رسول اکرم، دانشگاه ایران (خیابان ستارخان - خیابان نیایش)...

ادامه

کاربرد جراحی لاپاروسکوپی

لاپاراسکوپی معمولا برای دو منظور تشخیص و جراحی برای دو گروه از بیماری ها استفاده می شود :
1 - بیماری های زنان و زایمان و مشکلات دستگاه تناسلی زنان
2 - بیماری های دستگاه گوارشی
نام این بیماری ها را بیشتر شرح می دهیم :
- بیماری های التهابی لگن
- آندومتریوز
- سرطان کبد
- تومورهای قسمت شکم یا لگن
- بارداری خارج از رحم

ادامه

فلوشیپ

نقش اساسی در ایجاد انجمن علمی جراحان عمومی درون بین و تاسیس مرکز تحقیقات جراحی های کم تهاجمی در سال 1388 گام های مهم دیگری در ارتقا و توسعه این رشته در داخل کشور بوده است .لذا فرصت را مغتنم شمرده و از تمامی علاقمندان رشته های MIS دعوت می نمایم تا با همکاری و حضور خود در این مرکز موجبات ارتقا و توسعه هرچه بیشتر این رشته را در منطقه فراهم آورند...

ادامه

جراحی فتق

Print

جراحی فتق

فتق به طور کلی برجستگی و جابه جایی ارگان های نرم بدن است و اگرچه مختص مردان نیست ولی نوع شکمی آن بین مردها شیوع بیشتری دارد.
دیواره شکم که خود لایه ای محافظ در برابر روده و بافت داخلی است خاصیت نگه دارندگی خود را در برابر فشار احشاء داخلی از دست می دهد و روده ها از قسمت ضعیف تر همراه لایه صفاق (کیسه فتق )به زیر چربی  و عضلات و پشت پوست راه می یابد.

درمان فتق

مسأله‌ای که مهم است این است که تا وقتی که این توده‌ها متحرک هستند مشکلی ندارند ولی گاهی این توده‌ها گیر افتاده و باعث درد شدید می‌شود که جزء اورژانس‌های پزشکی بوده و در صورت امکان حتماً باید جا انداخته شود (باید توده بیرون زده را به محل اصلی خود بازگرداند). .
البته جا انداختن فتق کشاله ران هم شرایطی دارد. هنگامی که فتق گیر می‌افتد به علت انسداد روده درون آن و کاهش خونرسانی، احتمال نکروز (سیاه شدن )و پارگی روده در داخل کیسه فتق وجود دارد که در اینصورت  جا انداختن جایز نبوده و بیمار حتماً باید به صورت اورژانس جراحی شود و یا هنگامی که بعد از دو بار جا اندازی مجدداً جا نیفتد باید به صورت اورژانس جراحی انجام گیرد.
علایم ایسکمی (کاهش خونرسانی) و کم خونی و احتمال پارگی روده شامل درد کل شکم، تب، تهوع و استفراغ  (علایم انسداد روده) و عفونت خون (سپتی‌سمی) می‌باشد که در این شرایط بیمار حتماً باید بستری و تحت جراحی قرار گیرد. پدیده فتق در هر قسمتی از جدار شکم امکان پذیر است ولی محل انواع شایع آن فتق کشاله ران، فتق ناف،فتق محل عمل جراحی ، و فتق های داخلی مانند فتق دیافراگم می باشد.
فتق‌های اینگوینال (کشاله ران) در هر موقعی که تشخیص داده شود باید
در اسرع وقت تحت جراحی قرار گیرند. البته به جراحی اورژانس احتیاج ندارند (مگر در مواردی که اشاره شد). در افراد مسن که حال عمومی مناسب و شرایط عمل جراحی را ندارند می‌توان محافظه کارانه رفتار نمود و بیمار را جراحی نکرد اما در موارد اورژانس باید این بیماران نیز جراحی شوند. در مواردی هم فتق کم کم بزرگ شده و داخل کیسه بیضه شده و گیر می‌افتد که این امر به مرور زمان صورت می‌گیرد جراحی ارجح است و از این فتق‌ها باید ترسید.
محل برش فتق‌های کشاله ران کمی پایین‌تر از برش آپاندیس روی شکم در هر دو طرف می‌باشد.
در موارد فتق نافی در سنین بالا، حتماً باید جراحی شود. در کودکان می‌توان تا سن ۴ سالگی صبر کرد اما در مواردی که بیش از ۴ سال بماند و یا گیر بیفتد و یا قطر نقص شکمی بیش از یک انگشت باشد (یعنی نوک انگشت وارد شکم شود)، باید جراحی شود.
فتق‌هایی که وارد کیسه بیضه می‌شوند گاهی با توده‌های بیضه و واریس بیضه اشتباه می‌شوند که در هنگام شک باید حتماً به پزشک مراجعه کرد.
بنابراین در صورت ایجاد فتق، باید به پزشک مراجعه کرده و در مورد جراحی با وی مشاوره کرد تا از عوارض خطرناک‌ جلوگیری شود.

علائم فتق
علایمی که فتق‌ها ایجاد می‌کنند بیشتر خود را به شکل توده در ناف و یا کشاله ران و قسمت های دیگر جدار شکم نشان می‌دهند که اندازه‌های مختلفی دارد. در موارد فتق نافی، توده‌ای که از جدار شکم خارج می‌شود می‌تواند از اندازه یک فندوق  تا یک توپ فوتبال متغیر باشد که بستگی به مراحل فتق و نقص جدار شکم دارد. از نظر آناتومیکی جدار شکم از لایه‌های مختلفی تشکیل شده که کاملاً محکم و روی هم می‌باشند. نقص این جداره‌ها به دلایلی که گفته شد باعث می‌شود که احشاء شکمی به علت فشار داخل شکم از جدار عضلانی خارج شده و توسط پوستی که روی آن پوشیده، خود را به صورت توده نمایان کنند.
علامت دیگر درد است، درد مسأله مهمی است که باید به آن دقت کرد. اصولاً فتق‌ها تابع وضعیت بیمار، کوچک و بزرگ و داخل و خارج می‌شوند. در هنگام سرفه یا زور زدن، بیرون زده و هنگام خوابیدن داخل می‌رود. بیشتر بیماران موقع ایستادن زیاد دچار درد مبهم کشاله ران می‌شوند که به علت فشار فتق می‌باشد. بعضی اوقات فتق‌ها (بیشتر در کشاله ران) ممکن است خود را با درد مبهم ناحیه نشان دهد و در معاینه توده‌ای لمس نشود. در این موارد، بیمار با شکایت از درد مراجعه می‌کند.
درمان و کنترل طبی
فتق‌هایی که گرفتار یا محتقن نشده‌اند می‌توانند از طریق مکانیکی به جای خود بازگردند. یک فتق بند شامل یک پد نرم که توسط یک کمربند روی محل فتق که به جای خود بازگردانده شده است، مورد استفاده قرار می‌گیرد. بعد از بازگرداندن فتق، پد بر روی آن گذاشته شده و جهت جلوگیری از عود فتق، در آنجا نگهداشته می‌شود. به بیمار آموزش داده می‌شود که هر روز قبل از بلند شدن، فتق بند را بر روی محل بگذارد. بیمار باید پوست زیر فتق بند را از نظر علایم خراشیدگی و اختلال پوستی به دقت بررسی کند. استفاده از فتق بند عموما در مواردی صورت میگیرد که امکان عمل جراحی وجود نداشته باشد.
درمان و کنترل جراحی

ترمیم جراحی فتق  (هرنیورافی) از اعمال شایع می‌باشد که به دو صورت جراحی باز یا لاپاروسکوپیک انجام میگردد.روش باز از طریق یک برش که به طور مستقیم بر روی ناحیه ضعیف ایجاد می‌گردد، انجام می‌شود. سپس روده به داخل حفره پریتوئن بازگردانده می‌شود، ساک فتق بریده و برداشته می‌شود و عضلات روی ناحیه کاملاً به هم نزدیک می‌گردند و سپس جدار و پوست در چند لایه دوخته میشود. استفاده ازمش یا توری می‌تواند بهبودی را تسهیل کرده و از عود جلوگیری کند که امروزه در اغلب جراحی های فتق از آن استفاده میشود. جراحی باز فتق‌های ناحیه اینگوئینال ( کشاله ران )معمولاً با استفاده از بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی یا موضعی صورت می‌گیرند.
در روش لاپاروسکوپی که روش جدیدی میباشد بجای برش پوستی معمول از سه برش بسیار کوچک نیم سانتی استفاده شده و  .به وسیله لاپاروسکوپ ()
انجام چراحی از این طریق صورت میگیرد، میزان موفقیت در این روش بالاتر، همراه با عود کمتر، درد کمتر و دوره نقاهت بعد از عمل کوتاه‌تر می باشد. در کلیه این موارد جهت تقویت کردن محل فتق از گرافت‌های مش استفاده می‌شود.
در بیمارانی که ترمیم‌های مشکل دارند، آنتی‌بیوتیک پروفیلاکسی استفاده میگردد. نکته مهم در مراقبت از بیماری که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد اطمینان حاصل کردن از تخلیه ادرار بعد از عمل جراحی می‌باشد زیرا بعد از جراحی فتق، احتباس ادراری به ویژه در مردها یک مشکل شایع می‌باشد. به محض اینکه بیمار توانست غذا را تحمل کند او را به رژیم غذایی معمولی تشویق می‌کنند.
بعضی از بیماران به خاطر ترس از عود فتق، اظهار غیر فعال شدن می‌کنند. ولی در واقع نکاتی که باید رعیت شود احتراز از فشار به محل عمل و اینکه برای مدت ۴ تا ۶ هفته چیز سنگینی بلند نکند. افراد چاق آهسته‌تر بهبود می‌یابند و نیاز به تشویق بیشتری جهت مشارکت در فعالیت‌های بعد از عمل دارند. بعد از عمل ترمیم فتق اینگوئینال جهت کنترل درد و کاهش تورم، معمولاً یک کیسه یخ بر روی محل برش گذاشته می‌شود. همچنین می‌توان یک کیسه یخ هم بر روی ناحیه اسکروتوم (کیسه بیضه) استفاده کرد. بیمار را در حالتی قرار دهید که اسکروتوم بالا قرار گیرد و به بیمار توصیه میشود در صورت لزوم موقعی که از تخت بیرون می‌رود، از بیضه بند استفاه کند. ایجاد تورم ناشی از تجمع مایع سروز و گاهی کبودی در محل عمل شایع است و اغلب نیاز به اقدام خاصی ندارد و بعد از مدتی جذب میشود.
جراحی فتق هیاتال (ورودی معده)
این بیماری به گشادی محل ورود معده به شکم در دیافراگم اتلاق میگردد. تعداد کمی از افراد با فتق هیاتال ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند. معمولاً زمانی که داروها و تغییر در شیوه زندگی برای رهایی از نشانه‌های شدید بیماری شکست بخورد یا اگر شما دچار عوارضی مانند ریفلاکس شدید، خونریزی مزمن، تنگی یا انسداد مری شوید، جراحی انجام می‌شود. همچنین فتق‌های هیاتال بزرگ اگر موجب نشانه‌هایی مانند تنگی نفس، اشکال در تنفس یا بلع و یا درد سینه شوند که ناشی از ورود حجم زیادی از احشا شکمی بداخل قفسه سینه میباشد، نیاز به ترمیم خواهند داشت.
جراحی برای فتق هیاتال شامل کشیدن معده به پایین و به داخل حفره شکمی و تنگ‌تر کردن مدخل دیافراگم یا بازسازی دریچه مری ضعیف شده است. در برخی موارد این امر به وسیله یک برش بر روی سینه (تراکوتومی) یا شکم انجام میگیرد ولی در حال حاضر روش جراحی لاپاروسکوپی روش ارجح میباشد.
جراحی فتق‌های جدار شکم
اصولاً فتق‌های جدار شکم علل مختلفی دارند اما به ۲ گروه مادرزادی و اکتسابی تقسیم می‌شوند. علل مادرزادی بیشتر به علت نقص ژنتیکی در تشکیل سیر آناتومیکی جدار شکم، بیضه‌ها و یا ناف می‌باشد، فتق کشاله ران در کودکان حتی موقع تولد دیده می‌شود و ممکن است حاوی مایع نیز باشد. فتق‌های اکتسابی بیشتر در سنین بالاتر دیده می‌شود و ناشی از ضعف جدار شکم بوده و از علل بروز آن کشیدن سیگار، انجام فعالیت سنگین، مشکلات ریوی و سرفه‌های مزمن، مشکلات عضلانی، سابقه جراحی‌های ناحیه شکم و ... می‌باشد. البته فتق‌هایی که در سنین جوانی ایجاد می‌شود نیز ممکن است علت مادرزادی داشته باشد.
به طور کلی مسأله مهمی که در فتق‌ها باید در نظر گرفته شود این است که محتوی فتق شامل چه ارگان‌هایی می‌باشد. فتق‌های جدار شکم بیشتر شامل ارگان‌های داخل شکم، روده‌ها و امنتوم‌ها (چادرینه) می‌باشد و باید به آن دقت کرد. فرقی ندارد که فتق به چه دلیل ایجاد شده باشد بلکه باید در هر صورت تحت جراحی قرار گیرد.
جراحی لاپاروسکوپی
به طور کلی جراحی لاپاروسکوپی فتق تکنیک جدیدی میباشد که امتیاز آن عمدتاً درد کمتر، چسبندگی بسیار کمتر، دوره نقاهت کوتاه، جای زخم کمتر و کاهش زمان بستری در بیمارستان، امکان برسی سایر ارگان های شکمی است و بهترین گزینه در فتق های عود شده و دو طرفه کشاله ران و فتق دیافرگم و افراد دیابتیک و چاق میباشد.

مرجع :